fbpx

Connectie in een vluchtelingenkamp

16th april 2019

Ik ben nu exact een week thuis van mijn trip naar Griekenland, waar ik vrijwilligerswerk heb gedaan in een vluchtelingenkamp. Het eerste dat me opviel, was dat het leven gewoon verder gaat. Terwijl je zelf niet meer hetzelfde bent. Want hoe zeer ik ook een impact wou hebben op het leven van de mensen daar, hebben zij vooral een impact gehad op mij. Ik ben mezelf verschillende keer tegengekomen en ben er gegroeid als persoon. En dan kom je thuis en is alles rond je nog hetzelfde. Alsof er niets gebeurd is. Alsof Lesvos gewoon een droom (of een nachtmerrie) was en ik plots wakker werd. Het contrast tussen het leven daar en hier is zo ontzettend groot. Ergens ben ik teleurgesteld hoe makkelijk ik terug in mijn routine val en me bezig houd met triviale dingen die daar zo onbelangrijk leken. Maar het belangrijkste dat ik heb meegenomen uit Lesvos is connectie. De universele taal die alle barriers, hekkens en grenzen kan overschrijden.

Home

Ik ben naar daar getrokken via de organisatie Home for All (die ik leerde kennen via doTERRA essential oils). De organisatie Home for All werd opgestart door een Griekse koppel, Katharina en Nikos, die hun restaurant hebben omgetoverd tot sociaal restaurant waar vluchtelingen gratis mogen komen eten. Het leek me wel een leuk initiatief, maar ik herinner me dat ik onmiddellijk dacht: "Allez, we moeten toch meer kunnen doen dan die mensen eens op restaurant laten gaan. Wat hebben die daar nu aan!?"

Home for All ligt op een prachtige plek op het eiland Lesvos.

Maar je moet ergens beginnen, dus besloot ik dat Home for All de juiste plek voor mij was. Al snel had ik door dat Home for All zoveel meer is dan een sociaal restaurant. Mijn eerste dag begon met het schoonmaken van het restaurant. Daarna werden de maaltijden voorbereid voor de zieken en hoogzwangere vrouwen in het kamp. 's Middags kwamen de eerste twee groepen eten. Gemiddeld zo'n vier families met vaak jonge kinderen. Er werd een lijst opgemaakt van al hun kledingmaten en in het magazijn werden dan pakketten met kleren voor hen gehaald. In de namiddag kwam er een groep jongeren naar Home die gitaarles volgen, terwijl de vrijwilligers allemaal samen eten. 's Avonds kwamen er nog eens twee groepen eten en werden maaltijden naar het kamp gebracht. Met andere woorden: een hele boterham.

Dagindeling Home for All

Dit is ongeveer hoe de dagelijkse gang van zaken eruitziet in Home. Wat belangrijk is om te snappen, is dat deze simpele set-up een wereld van verschil maakt. Ik kon het toen niet vatten en hoop dat ik het hier duidelijk aan jullie kan uitleggen. In kamp Moria wonen mensen in tenten en containers die ze delen met verschillende families. Iemands leefoppervlakte is daar gemiddeld een paar vierkante meter. Van privacy is er geen sprake. Er zijn soms bedden en ook dekens. Maar geen stoel. Sta daar even bij stil. Dat je niet gewoon op een stoel aan tafel kan zitten. Maaltijden kunnen ze maken op een klein elektrisch kookplaatje met het voedsel dat ze uitgedeeld krijgen. Vaak eentonig en met weinig voedingswaarde. Er is stromend water en er zijn toiletten, maar de details hierover ga ik jullie besparen.

Elke dag wordt alles grondig gekuist.

Wanneer deze mensen naar Home komen, kunnen ze een verse, lekker maaltijd eten, aan tafel zitten en gewoon even zichzelf zijn. Het viel me op dat de meesten ook moeite deden om hun beste kleren aan te doen. Een jong meisje had een prachtige hoofddoek aan met gouden glitters en grote, mooie, gouden oorringen. Ik ga haar nooit vergeten. Het leek wel of ze uit een film kwam gewandeld. Want daar was ik ontzettend door verrast: deze vluchteling uit Afghanistan, Pakistan en Iran zijn mensen zoals jij en ik. Écht! Ik zag een jonge gast met dezelfde sneakers als mijn man. Ik sprak met een meisje dat universiteit had gedaan en leerkracht was. En dan was er de jonge man die duidelijk een dj was geweest. In Home hadden we een muziekinstallatie met een klein mengpaneel. Hij kwam binnen en van begin tot einde draaide hij via YouTube de ene na de andere plaat. Het was een feest. We hebben die middag allemaal gedanst.

Het eten voorbereiden voor Moria met het team vrijwilligers.

We kunnen met onze geest een idee vormen van wat vluchtelingen meemaken. Maar dat is op geen enkele manier vergelijkbaar wanneer je daar staat en voelt wat die mensen elke dag moeten doorstaan. Je voelt de wanhoop, de frustraties en het verdriet. Geen mens zou hier ooit vrijwillig voor kiezen.

Mijn angst voorbij

In mijn blogpost naar aanleiding van mijn vertrek, vertelde ik al dat een deel van dit avontuur rond angst draaide. De angst van zo'n situaties niet aan te kunnen, die wou ik voorgoed achter me te laten.

De eerste dagen ben ik zowat al mijn angsten tegengekomen. Het begon al toen ik het vliegtuig zag om van Athene naar het eiland te vliegen. Er kon tachtig man op en had nog zo propellermotors. Gelukkig waren de meeste mensen op het vliegtuig ook vrijwilligers en werden de eerste contacten al gelegd, waardoor ik niet zo gefocust was op het vliegtuig - dat voor mij toch meer weg had van een death trap.

Nikos die een kleine jongen de tijd van zijn leven geeft door hem op de boot te nemen.

De volgende dag sprong er dan weer een muis uit een doos kleren die ik aan het sorteren was om aan vluchtelingen te geven. Ik heb de boel bijeen gegild en dat was ook de laatste keer dat ze me in het magazijn hebben gezien.

Ten slotte was er het eten, dat heel anders is dan ik gewoon ben. Door mijn operatie reageert mijn buik altijd heel moeilijk op veranderingen in eten en had ik schrik voor de gevolgen voor mijn lichaam. Om nog maar te zwijgen over de ziektes in het kamp. Op een bepaald moment was ik overtuigd dat ik sowieso ziek ging worden, aangezien mijn immuunsysteem geen zak waard is.

Elke ochtend op mijn mat.

De eerste twee nachten heb ik dus ook geen oog dicht gedaan. Ik was kapot. De emoties, de angsten en de onzekerheden. Het was zoveel om binnen te nemen. Daarenboven voelde ik me zo ontzettend schuldig, want ik had het nog steeds beter dan al die mensen in het kamp. Moest ik in zo'n kamp zitten, zou ik het nooit overleven. Dat spookte continu door mijn hoofd. Tot ik op dag twee op mijn mat ging zitten en deze mantra begon te zeggen:

"I feel that I'm out of alignment with my power. I choose peace instead of this."

Gabrielle Bernstein - The Universe Has Your Back

Zo mooi en zo hartverscheurend

Life jacket graveyard

Het was moeilijk om in beeld te brengen, maar deze gigantische berg strekte zich ver uit.

Op maandag hadden we een vrije dag en met de groep vrijwilligers besloten we om naar de life jacket graveyard te gaan. Dit is de plek waar alle reddingsvesten worden verzameld. Om al die reddingsvesten zo samen te zien, dat komt serieus binnen. Duizenden en duizenden vestjes voor al die mensen die de oversteek gehaald hebben.

De prachtige Griekse heuvels op de achtergrond. Een kinderstoeltje tussen de reddingsvesten op de voorgrond.

Wanneer ik een klein reddingsvestje voor een kindje zie liggen, krijg ik het moeilijk. Het vestje heeft meer weg van zwembandjes dan van een reddingsvest dat een kind moet kunnen redden van de verdrinkingsdood in de woeste zee. Wanneer je bedenkt dat 50% van het kamp kleine kinderen zijn en die allemaal die gevaarlijke oversteek hebben gedaan... dan kan je alleen maar denken "geen kind zou zo iets moeten doorstaan".

Een geel "reddingsvestje" voor een kindje van 3 jaar.

En dan is er het scherpe contrast met de omgeving. Lesvos is zo'n prachtig eiland. Die hoop reddingsvesten ligt in een pittoresk dorpje en is omringd door schoonheid: prachtige natuur, idyllische huisjes en zonovergoten stranden. Het contrast kan niet groter zijn.

Moria

Er mogen geen foto's gemaakt worden in het kamp, dus de meeste foto's heb ik via andere vrijwilligers die af en toe vlug even een foto namen.

Moria. De naam van het kamp heeft veel weg van een locatie uit Game of Thrones en zo voelde het soms ook. Hoewel er ergens wel een structuur zit in het kamp, is het toch vooral chaos. De tenten en containers hebben nummers, waardoor we wel weten waar we het eten moeten brengen. Maar elke middag en avond is het een zoektocht en worden we aangeklampt door andere mensen die óók nood hebben aan voeding.

Man met een baby in zijn armen die met ons team praat.

Van alle gebeurtenissen op deze trip, waren die in Moria het heftigste. Er waren ontzettend veel momenten die ik zou willen beschrijven en vertellen, maar ik focus me hier even op diegene die het meeste impact op me hebben gehad.

Eten uitdelen aan de zieke en zwangere vrouwen in het kamp.

Tijdens mijn eerste trip naar het kamp was vooral de voedselrij enorm blijven hangen. Mensen stonden in ellenlange rijen aan te schuiven om een voedselpakket te krijgen en flessen water. Je moet eigenlijk zorgen dat je al vroeg in de rij gaat staan, omdat je anders tot een stuk in de namiddag moet staan aanschuiven. En dat bijna elke dag opnieuw.

Ik heb zoveel mooie, lieve en enthousiaste mensen ontmoet in het kamp tijdens mijn rondes om eten te brengen.

Tijdens het ronddragen van het eten brachten we ook een maaltijd aan een oudere vrouw die diabetes heeft. Zo een ontzettend lieve vrouw! Ze gaf ons telkens drie kussen en een knuffel. Hoewel we haar niet begrepen, was ze altijd enthousiast aan het babbelen als we bij haar kwamen. We werden ook telkens uitgenodigd om bij hen te eten. De warmte en vriendelijkheid van die vrouw was zo hartverwarmend. Haar dochter vertelde dat ze al twee maand vast zaten in het kamp en dat ze haar moeder moest troosten. Voor hen was er voorlopig geen uitweg en het meisje probeert om een advocaat in te schakelen om hen te helpen. De hopeloosheid van hun situatie staat in zo'n schril contrast met hun liefdevolle manier van met ons om te gaan.

De helft van het kamp zijn jonge kinderen.

Ook mijn moederhart werd danig op de proef gesteld in het kamp. De helft van het kamp zijn jonge kinderen. Ze hebben weinig om handen en lopen dus maar wat rond. Ze spelen met alles wat ze kunnen vinden. Zo zag ik een jongen van vier met een roeste nagel en een blok versplinterd hout spelen. Andere kinderen waren van een steile betonnen helling met een soort wasmand naar beneden aan het slieren aan een enorme snelheid. Zo van die momenten waarop je even je ogen toedoet, omdat je schrik hebt om te kijken. Overal waar je kijkt waren er kinderen. Wanneer je dan een mand vol eten ronddraagt, komen ze allemaal op je afgestormd. Ze klampen je vast en slaan hun armen rond je heen. Zonder dat ze je kennen of je verstaan. Alsof ze gewoon een houvast zoeken. In hun aanrakingen voel je de nood aan connectie. Wanneer je dan je laatste maaltijd uitdeelt aan een hoogzwangere vrouwe begint het door te dringen. Wat als je als kind hierin geboren wordt? Hierin opgroeit? Welk beeld heb je dan van de wereld? Als je als kind denkt dat dit het is? Mijn hart bloedt nog steeds als ik terugdenk aan al die kleine, lachende gezichten.

Het schrille contrast van de prachtige omgeving met de afschuwelijke toestanden in het kamp.

Maar een gezichtje zal me voor altijd bijblijven en dan is dat van Rueda - een ziek meisje van zo'n zes jaar oud uit Somalië. We vinden haar in een achterkant van een container. Er staan twee bedden. In het ene bed liggen drie kinderen op een hoopje te slapen. In het andere bed ligt een baby bij zijn mama en ernaast ligt Rueda. Ze is mager. Te mager. Maar haar glimlach is prachtig. Ik speel even een spelletje handjeklap met haar. Ze vindt het zo ontzettend leuk. Een mengeling van verdriet en woede komt in me op. Dit kindje hoort hier niet. Niemand hoort hier, maar dit kindje heeft een thuis nodig én verzorging. Het vraagt al mijn mentale kracht om rustig te blijven. We laten de warme maaltijd achter, maar onmiddellijk besef ik dat het niet genoeg is. Maar op dat moment is het alles wat ik kan doen.

Connectie

Het is zwaar om Rueda achter te laten. Het is zwaar om iedereen daar achter te moeten laten. Ik heb zoveel mooie en fantastische mensen ontmoet. Zoveel moedige mensen. Ik hoop dat ik hen iets heb kunnen bieden, want zij hebben mij zoveel gegeven.

De connectie. Daar draait het allemaal om. Ja, we hebben water, eten en onderdak nodig. Maar ook connectie. Dat maakt het verschil tussen leven en overleven. Met basisbehoeften kunnen we fysiek overleven, maar de connectie maakt het leven. Je merkt het aan de glimlachen, de uitnodigingen, de kinderen die in je armen springen en de manier waarop ze je vastgrijpen. Ook al verstaan we elkaar niet, doorheen die connectie kan je elkaar toch begrijpen. Ook op vlak van religie en cultuurverschillen valt plots alles weg. Ik heb daar meer verbondenheid gevoeld met mensen dan ik in België vaak voel, want alles errond valt weg. Je hebt maar een doel: mensen helpen, een beetje licht en vrede te brengen.

De connecties die ik er maakte, zullen me een leven lang bij blijven. Ik heb geen foto's van de vluchtelingen met wie ik sprak of de mooie momenten beleefde, om hun privacy te respecteren. Maar ik deel graag nog even de foto's van de andere fantastische mensen die ik daar heb ontmoet.

Want de echte helden van dit verhaal zijn Nikos, Katharina, Shazeb, Athanasios en Eva. Zij zetten zich dagelijkse in om zoveel mogelijk mensen te helpen. Ook een dikke merci aan de andere vrijwilligers om deze trip zo'n fantastische ervaring te maken: Vera, Alaina, Frank, Pieter-Paul en het doTERRA-team. (Gebruik de pijltjes onderaan de foto om meer foto's te zien)
Ik ben naar daar getrokken om te geven. Nooit gedacht dat ik met meer naar huis zou komen dan waar ik mee vertrokken ben.

Voor wie graag nog even mijn stories van daar wil bekijken, kan je op mijn Instagram de highlight "Lesvos" checken.

Aan iedereen die graag wil helpen, gewoon doen! Hoe vreemd dat ook klinkt: het was een prachtige ervaring. Voor meer info kan je mailen naar enter@lanaland.be